Whisky
Van een zachte Ierse whiskey tot een Islay-malt die naar turfrook en zeewier smaakt: whisky is de breedste categorie in het schap. Wat het precies is, welke soorten er zijn, hoe je het drinkt en welk glas erbij hoort.
De bekendste whiskymerken
Vier flessen die in vrijwel elke bar staan, elk uit een andere hoek van de categorie.
Johnnie Walker
De best verkochte Scotch ter wereld, met een kleur voor elke gelegenheid. Kenmerkend is het vleugje rook dat uit de Islay-malts in de blend komt.
Over Johnnie Walker →
The Macallan
De Speyside-malt die groot werd op sherryvaten uit Jerez. Vol van gedroogd fruit, sinaasappel en chocolade, en bedoeld om puur te proeven.
Over The Macallan →
Glenfiddich
De bestverkochte single malt ter wereld, in de driehoekige fles met het hert. Typisch Speyside: fruitig en licht, met peer en appel als handtekening.
Over Glenfiddich →
Jameson
De drie keer gedistilleerde Ier uit de groene fles, sinds 1780. Zacht, met vanille en groene appel, en de vaste basis onder een Irish Coffee.
Over Jameson →Elke whisky op een rij, per merk
19 merken en 63 smaken, elk met een eigen pagina over smaak, cocktails en het juiste glas.
Graan, eiken en tijd, en verder weinig regels
Whisky is een gedistilleerde drank van granen die op eikenhouten vaten moet rijpen. Die rijping is geen stijlkeuze maar een wettelijke eis: minimaal drie jaar, en bij Scotch en Irish whiskey ook in het land zelf. Daarna moet er nog minstens 40% alcohol in de fles zitten, anders mag het geen whisky heten. Verder is er opvallend weinig geregeld, en juist daardoor lopen twee flessen met hetzelfde etiketwoord smaakvol enorm uit elkaar.
Uit de ketel komt whisky kleurloos. Alles wat je in het glas ziet en het grootste deel van wat je proeft, komt uit het hout. Een vat dat eerder bourbon bevatte geeft vanille, kokos en zachte zoetheid; een sherryvat geeft gedroogd fruit, sinaasappel en chocolade. Elk jaar verdampt er een deel uit het vat, het zogeheten aandeel van de engelen, en wat overblijft wordt voller en ronder. Een oudere whisky is daarom niet automatisch lekkerder, wel meestal houtrijker.
De rook die veel mensen met whisky associëren zit er lang niet altijd in. Die komt van turf: gedroogd veen dat onder de kiemende gerst wordt gestookt om het mouten te stoppen. De rook van dat vuur slaat neer op de korrel en blijft tot in het glas hangen als een toon van kampvuur, jodium en zeewier. Op Islay is dat de huisstijl, in de Speyside gebruiken de meeste distilleerderijen helemaal geen turf.
In het kort
Vier woorden op het etiket die het verschil maken
Het onderscheid zit in twee vragen: welk graan ging erin, en komt de whisky uit één distilleerderij of uit meerdere.
Single malt
Uitsluitend gemoute gerst, gestookt in koperen ketels en volledig afkomstig uit één distilleerderij. Daardoor proef je het karakter van dat ene huis, van fruitig en licht tot zwaar en rokerig.
Blended Scotch
Een mengsel van maltwhisky's en zachte grainwhisky uit verschillende distilleerderijen. De blender mikt op een smaak die elk jaar hetzelfde is; verreweg de meeste Scotch die verkocht wordt is een blend.
Blended malt
Alleen single malts uit meerdere distilleerderijen samengevoegd, zonder een druppel grainwhisky. Voller dan een gewone blend en toch soepel genoeg om te mixen. Vroeger heette dit vatted malt.
Ierse whiskey
In Ierland gaat de drank meestal drie keer door de ketel in plaats van twee. Dat maakt hem lichter en zachter, met appel en vanille en vrijwel nooit rook. Let op de schrijfwijze: in Ierland met een e.
Grain whisky is de zachte graanwhisky die het grootste deel van een blend vult en zelden los wordt verkocht. Bourbon en Japanse whisky krijgen een eigen pagina.
Vanille, gedroogd fruit en hout, soms met rook
Vanille & fruit
Vanille en kokos uit Amerikaans eiken, of juist rozijn, sinaasappel en kaneel als de whisky op sherryvaten lag. Bij een geturfde whisky ruik je daaroverheen kampvuur en zeelucht.
Zoet hout, dan kruidig
Eerst een houtzoetheid van karamel en honing, daarna peper, kaneel en gedroogd fruit. Ierse whiskey blijft hier licht en zacht, een Islay-malt loopt uit in teer en jodium.
Warm en lang
Een warme, droge afdronk waarin het eiken het langst blijft hangen. Hoe hoger het percentage en hoe langer de rijping, hoe langer die nagloeit. Water opent de afdronk juist verder.
Smaakprofiel van een gemiddelde Schotse whisky zonder turf. Een Islay-malt zit op rokerig rond de 5, een Ierse whiskey op kracht rond de 2 en op fruitig hoger.
Drie manieren om whisky te drinken
Puur, verlengd of in een cocktail: whisky is een van de weinige sterke dranken die alle drie even goed aankan.
Puur, met een paar druppels water
Schenk 3 tot 4 cl in een tulpvormig glas en laat hem even staan. Voeg daarna een paar druppels water toe: dat breekt de alcoholprik en maakt aroma's los die je daarvoor niet rook. Bij een whisky op vatsterkte mag er gerust een theelepel water bij.
Whiskyglazen bekijken →In een Old Fashioned
5 cl whisky roeren met een halve suikerklont of 1 cl suikersiroop en twee streepjes angostura, over één groot ijsblok in een zwaar tumblerglas. Knijp een schil van sinaasappel boven het glas uit en leg hem erin. De cocktail die whisky het dichtst bij zichzelf laat.
Old Fashioned recept →Als highball
4 cl whisky op 12 cl ijskoud bruiswater of ginger ale, in een longdrinkglas dat helemaal vol ijs zit. Roer één keer rustig door en werk af met citroenschil. Een zachte blend of een Ierse whiskey doet het hier beter dan een dure single malt.
Highball recept →De bekendste whiskycocktails
De klassiekers achter de bar zijn bijna allemaal met whisky gemaakt. Dit zijn de vier waarmee je begint.
Old Fashioned
Whisky, suiker, bitters en een sinaasappelschil. Ouder dan het woord cocktail zelf.
Whiskey Sour
Whisky, citroen en suiker, geshaket tot hij schuimt. De makkelijkste manier om iemand om te praten.
Manhattan
Whisky en rode vermout met bitters, geroerd en ijskoud geserveerd met een kers.
Irish Coffee
Ierse whiskey, koffie, suiker en een laag room die blijft drijven.Het juiste glas voor whisky
Voor on the rocks wil je een zwaar glas met een dikke bodem; om puur te proeven juist een tulpvorm die de aroma's naar je neus stuurt. Dit zijn de glazen die we zelf aanraden.
Alles wat je nog wilde weten over whisky
Staat je vraag er niet bij? Bekijk onze cocktailrecepten of neem contact op.
Naar de cocktailrecepten →